Turas

Pròiseact-Iomlaid Cultarail 2023

A’ roinn chànan, sgeulachdan, ceòl, òrain, dannsa agus cur-seachadan spòrsail anns an dà àite.

Thachair Turas eadar 10-13mh den t-Samhain ann an Conemara (Sgeul gu h-ìosal) agus air cinn-là a thèid a dhearbhadh a dh’aithghearr air a’ Ghàidhealtachd no anns Na h-Eileanan an Iar

Bùitean-obrach

Bheir am pròiseact seo dusan duine òg à Alba agus Èirinn còmhla gus an dualchas Gàidhlig aca a rannsachadh tro sgeulachdan, ceòl, òrain agus dannsa. Bidh com-pàirtichean eadar 12 agus 16 bliadhna a dh’aois, fileanta sa Ghàidhlig no Gaeilge agus aig ìre eadar-mheadhanach gu ìre-adhartach sa chuspair-chiùil aca.

Cuiridh com-pàirtichean seachad deireadh-seachdain ann an sgìrean a chèile (aon ann an Conemara agus aon air a’ Ghàidhealtachd no anns na h-Eileanan), air an stiùireadh leis an sgioba de dh’oidean agus luchd-stiùiridh againn. A bharrachd air an sin, bidh bùitean-obrach air-loidhne ann  gus an sgilean-cànain a leasachadh agus gus goireasan Tobar an Dualchais agus Taisce Cheol Dúchais Éireann a sgrùdadh.

Airson tuilleadh fiosrachaidh, cuiribh post-dealain gu calum.fraser@feisean.scot

Foirm-clàraidh

Turas ann an Conemara

1/12/23

Cha b’ e blasad ach bogadh ann an cultar na h-Èireann a fhuair deugairean bho air feadh Alba, a chur seachad deireadh-seachdain an Conamara san t-Samhain.

Bha latha fada aca air an Diardaoin, is daoine a’ siubhal air busaichean is itealain is aiseagan a ruighinn Ghlaschu, far na choinnich a’ bhuidheann againn, is an uair sin itealan a Bhaile Àth Cliath, bus suas a Ghaillimh is an uair sin bus-beag eil gu ruige baile beag An Spidéal- gu dearbha, bha na daoine òga às Na h-Eileanan an Iar latha na bu tràithe a’ fàgail an taighe!
Ach h-abair nach robh guth aca air an sin nuair a ràinig iad an taigh agus nuair a chur Patsy fàilte chridheil air a h-uile duine aca le cupan teatha is bonnaich ùr aig deich uairean a dh’oidhche.

Bha a’ bhuidheann a’ fuireach còmhla-ri Bean an Taighe- boireannach leis a bheil oileanaich Èireannach a’ fuireach as t-samhradh gach bliadhna gus an cluinn agus bruidhinn iad Gàidhlig na h-Èireann fad na h-ùine. Mar sin dheth, nuair nach robh na daoine òga a’ bruidhinn Gàidhlig, b’ e Gàidhlig na h-Èireann a bha iad a’ bruidhinn, agus bha e iongantach gun robh Gàidhlig Phatsy cho furasta a leantainn dhaibh.

Chuir iad seachad Dihaoine ann am bùitean-obrach còmhla-ri luchd-ciùil òga bhon sgìre aig an ionad àlainn Stiúideo Cuan, ag ionnsachadh phort Èireannach bho shàr luchd-ciùil, agus a’ teagasg phort is òran bhon dualchas againn fhìn dhaibhsan. Mar sin, b’ e fìor turas-iomlaid a bh’ ann, le ceòl, cultar agus cànan gan roinn. ’S ann glè bheag de chànan sam bith eile a chualas fad an deiridh-sheachdain, (ach am beagan Gailìsis, Còrnais, Gàidhlig Mhanainn agus Jèrriais a chualas) le oidean agus an òigridh, a’ bruidhinn Gàidhlig no Gaeilge fad na h-ùine (ach ann am fìor èiginn), agus a’ tuigsinn a chèile. Chuir na daoine òga agus an oidean cuirm-ciùil sònraichte air dòigh oidhche Haoine, far na chluich iad na puirt is na h-òrain ùr a dh’ionnsaich iad. Chan ann a-mhàin gur e stiùdeo a th’ ann an Stiúideo Cuan, ach talla-ciùil air leth, taigh-cèilidh agus fìor ionad don Ghàidhlig, an cois na mara ann am baile brèagha An Spídeal. Agus bha e na thlachd do na h-oidean nuair a thòisich an òigridh seisean le chèile, air an ceann fhèin, às dèidh a’ chuirm-chiùil, agus chùm iad ceòl riutha gus na dh’fhalbh iad dhachaigh aig deireadh na h-oidhche.

Fhuair a’ bhuidheann beagan fois Disathairne, agus chuir iad seachad an latha ann an Gaillimh, a’ faicinn nan seallaidhean, a’ siubhal nan sràidean, a’ ceannach anns na bùitean is a’ mhargaid-Nollaig agus ag ionnsachadh mu dheidhinn an àite anns an taigh-thasgaidh, agus fhuair iad sealladh brèagha de Ghaillimh bhon roth-mhòr (Ferris wheel), ged a bha e car gaothach aig a’ mhullach! Thog draibhear a’ bhus-bheag a-rithist iad anmoch air an fheasgar is thug e air ais chun taighe iad gu dìnnear mhòr a dh’ullaich Patsy dhaibh. ’S fheàrr sguir na sgàineadh, ach ’s fheàrr sgàineadh na biadh math fhàgail, agus gu dearbha b’ ann an ìre-mhath sgàinte a bha iad. Ged nach gabh an soitheach Gàidhealach ach a làn, bha e a’ cur thairis an oidhche sin.

A-mach a-rithist an uair sin gu seisean beag neo-fhoirmeil còmhla-ri na daoine òga ris na choinnich iad an latha roimhe, is iad a’ seinn òran is a’ cluich phort bhon dà dhualchas dha chèile agus le chèile. Bha oidhche air leth ann, agus h-abair gun d’fhuair iad am moladh bho Joe, an draibhear a bha gan ruith air feadh an àite fad an deiridh-sheachdain, ris na chòrd an oidhche cho math ’s gun robh e ag èigheachd le sogan gun robh an craic fèir cumhachdach!

Bha iad air ais chun taighe an uair sin a dhèanamh deiseil airson fàgail gu math moch an ath mhadainn, ach bha tìde gu leòr ann airson aon phoit-theatha is tiùrr bhonnach eile agus farpais-cheist ron leabaidh.

—-

Bu mhath leinn aig Fèisean nan Gàidheal taing a thoirt do ar com-pàirtean aig Ealaín na Gaeltachta (Micheál, Máire agus Freda), airson a h-uile càil a dhèanamh cho furasta ’s a b’ urrainn agus airson rudan a chur air dòigh an Conamara dhuinn, do Mhirren Ward a bha na treòraichear (agus a thug seachad òran a rinn a sinn-seanair, Rìgh Eilean Thoraigh, dhuinn), do na h-oidean air fad (Síle Denvir, Pax Ó Faoláin, Muireann Ní Shé, James Dumbelton agus Máire Nì Churraoin), do Phatsy a bha cho faoilteach, do Joe a bha gar draibheadh air feadh an àite is a thog sinn aig 4 sa mhadainn airson an itealain, agus do Cholmcille airson taic maoineachaidh.

Tha fiughair oirnn a-nis gu fàilte a chur air Na h-Èireannaich nuair a thig iad a dh’Alba.

Creative Scotland The Scottish Government Bòrd na Gaidhlig Highland Council Argyll & Bute Council William Grant Foundation We are a Living Wage Employer